Монголд «чийрэгжүүлэх» гэдэгт ихэвчлэн хүйтэн ус, сэрүүн агаарт дасгахыг ойлгодог. Гэвч нярай хүүхэд биеийн дулаанаа өөрөө сайн зохицуулж чаддаггүй: толгой нь том, өөхний давхарга нимгэн тул маш хурдан даардаг, бас хөлрөх чадвар сул тул хэт халуунд амархан халдаг. Тиймээс нярайн чийрэгжүүлэлт бол зөөлөн, аажим байх ёстой: агаар, хөдөлгөөн, зөв хувцаслалт, эхийн сүү, вакцин.
Нярай дулаанаа хэрхэн барьдаг вэ?
Шалгах арга
- Цээж, нуруу, хүзүүний ар-ыг гараараа барьж шалга, дулаан, хуурай бол зүгээр.
- Гар, хөл нь сэрүүвтэр байх нь хэвийн.
- Хүйтэн байвал: арьсаар нь наан тэвэрч, нэг давхар нэм.
- Хөлөрсөн, улайсан бол: нэг давхар хас.
Түгээмэл алдаа
- Зөвхөн гар хөлийг нь барьж «даарч байна» гэж дүгнэх.
- Гэрт байхад малгай өмсгөж унтуулах.
- Хөнжилд хэт ороож, нүүрийг нь халхлах.
- Халаагуур, радиатор дээр хэт ойр унтуулах.
Арьс арьсанд наах
Нярайг зөвхөн живхтэй нь ээж (эсвэл аав)-ийн нүцгэн цээжин дээр босоо байрлалд наагаад, нуруун дээгүүр нь хөнжил нөмрүүлнэ. Энэ нь «кенгуру арга» гэгддэг бөгөөд ДЭМБ-аас бүх нярайд зөвлөдөг. Ач тус: биеийн дулаан, амьсгал, зүрхний цохилт тогтворжино; уйлах нь багасна; хөхөө олж хөхөх нь амар болно; ээж, хүүхдийн холбоо бэхжинэ.
Агаарын ванн
Агаарын ванн гэдэг нь хүүхдийг хувцасгүй (живхтэй эсвэл живхгүй) дулаан өрөөнд хэдэн минут чөлөөтэй хэвтүүлэх юм. Энэ үед хүүхэд гар хөлөө чөлөөтэй хөдөлгөж, арьс нь агаарт хуурайшина (живхний тууралтаас сэргийлэхэд ч тустай).
- 1
Өрөө
Өрөө ~22°C орчим, салхигүй. Цонх онгорхой бол хүүхдийг өөр өрөөнд аваачна.
- 2
Эхлэх
Хувцас, живх солих үедээ 1–3 минут нүцгэн хэвтүүл. Хүүхэдтэйгээ ярьж, гар хөлийг нь зөөлөн хөдөлгө.
- 3
Нэмэгдүүлэх
Хэдэн долоо хоногийн дотор аажмаар 10–15 минут хүртэл, өдөрт 2–3 удаа.
- 4
Зогсоох
Арьс нь цайх, цэнхэртэх, «галуу арьс» болох, чичрэх, уйлах бол тэр даруй хувцаслаж, тэвэрч дулаацуул.
Гэдсээр нь хэвтүүлэх (tummy time)
Аюулгүй унтлагын тулд нярайг үргэлж нуруугаар нь унтуулдаг. Тиймээс сэрүүн үед нь гэдсээр нь хэвтүүлэх нь хүзүү, мөр, нурууны булчинг хүчжүүлж, толгойн ар тал хавтгайрахаас сэргийлж, мөлхөх, суух чадварт бэлддэг.
- Хэзээнээс
- Эхний өдрүүдээс
- Нэг удаад
- 1–3 минут
- Өдөрт
- Хэд хэдэн удаа
- Зорилго
- Өдөрт нийт 30+ мин
- 1
Хаана
Шалан дээрх хатуу, цэвэр хөнжил дээр, эсвэл ээжийн цээжин дээр (хагас хэвтээ байрлалд) — энэ ч бас гэдсээр хэвтэлт болно.
- 2
Хэзээ
Хүүхэд сэрүүн, тайван үед. Хооллосны дараа шууд биш (гулгиж болно), живх сольсны дараа тохиромжтой.
- 3
Яаж
Хүүхдийн нүүрний өмнө хэвтэж нүд рүү нь хар, ярь, өнгөлөг тоглоом үзүүл. Дургүйцвэл цээжин доор нь өнхрүүлсэн алчуур тавь.
- 4
Үргэлж хажууд нь
Гэдсээр хэвтүүлсэн хүүхдийг хэзээ ч ганцааранг нь орхихгүй. Нойрмоглож эхэлбэл нуруугаар нь тавь.
Гадаа салхинд гаргах
Хувцаслалт: «нэг давхар илүү»
Өрөөний хэмд тохирсон унтлагын хувцасны дэлгэрэнгүй тооцоолуурыг «Зөв өлгийдөлт, хувцаслалт» хуудаснаас үзээрэй.
Дархлааг юу хамгаалдаг вэ?
Эсрэг бие, амьд эс агуулдаг. Эхний 6 сард зөвхөн эхийн сүү.
Хуваарийн дагуу хугацаандаа. Хойшлуулахгүй.
Хүүхэдтэй харьцахын өмнө бүгд гараа угаана.
Ханиад томуутай зочин ирэхгүй. Нүүрийг нь үнсэхгүй.
Тамхи, арц хүж, нүүрсний утаа: амьсгалын замд хортой.
Нярай өдөрт 14–17 цаг унтана.
Хүйтэн усаар цутгавал, мөсөөр арчвал дархлаа сайжирна.
Нярай хүйтэнд маш хурдан хөрдөг. Хүйтэн усан процедур нярайд аюултай бөгөөд дархлааг сайжруулдаг гэх нотолгоо байхгүй.
Нярайг аль болох их ороож, дулаан байлгах тусам сайн.
Хэт халалт нь нярайн гэнэтийн үхлийн хам шинж (SIDS)-ийн эрсдэлт хүчин зүйл. Хүүхдийг «нэг давхар илүү» хувцаслаж, хүзүүний арыг шалгана.
Усны хэмийг долоо хоног бүр бууруулж, сэрүүн усанд дасгах хэрэгтэй.
Нярайг усанд оруулахдаа 37°C орчим бүлээн ус хэрэглэнэ. Усны хэмийг зориуд бууруулах нь хөрөх эрсдэлтэй.