Эхийн сүү бол нярайн хувьд хамгийн тохиромжтой хоол бөгөөд өвчнөөс хамгаалах анхны «вакцин» болдог. ДЭМБ, UNICEF-ээс төрснөөс хойш 1 цагийн дотор хөхүүлж эхлэх, 6 сар хүртэл зөвхөн эхийн сүүгээр (ус, цай, шүүс, бусад сүүгүй) хооллох, дараа нь нэмэгдэл хоолтой хамт 2 нас ба түүнээс дээш үргэлжлүүлэхийг зөвлөдөг.
Яагаад эхийн сүү вэ?
Суулгалт, уушгины хатгалгаа, чихний үрэвсэл бага.
Гэнэтийн үхлийн эрсдэлийг бууруулдаг.
Насанд тохирсон шим тэжээл, хөгжилд тустай бодисууд.
Умай агшиж цус алдалт багасна; хөх, өндгөвчний хорт хавдрын эрсдэл буурна.
Үргэлж зөв хэм, ариун, бэлэн.
Арьсан холбоо, тайвшрал.
Эхний өдрүүд: уураг
Эхний 2–4 өдөр хөхнөөс өтгөн, шаргал өнгөтэй, бага хэмжээний сүү гардаг, үүнийг уураг (колострум) гэнэ. Хэмжээ нь бага ч эсрэг биеэр маш баялаг бөгөөд нярайн жижигхэн ходоодонд яг таарна. 2–5 дахь өдөр сүү «орж», хөх дүүрэн хүнд болно.
Уураг бохир сүү, саагаад асгах хэрэгтэй.
Уураг бол хамгийн үнэ цэнэтэй анхны сүү, нярайн анхны «вакцин». Нэг ч дуслыг асгахгүй.
Хөхөнд зөв ам хүргэх
- 1
Тав тухтай суу
Нуруу, гараа дэрээр тулж, мөрөө сул. Хүүхдийг хөх рүү чинь өргөхөд дэр тусална.
- 2
Хүүхдийг бүхэлд нь эргүүл
Хүүхдийн гэдэс таны биед наалдаж, чих, мөр, ташаа нэг шугаманд байна. Толгойгоо хажуу тийш эргүүлж хөхөх нь залгихад хэцүү.
- 3
Хамар — хөхний толгой
Хүүхдийн хамрыг хөхний толгойн өөдөөс байрлуул. Хөхний толгойгоор дээд уруулыг нь зөөлөн илнэ.
- 4
Том ангайхыг хүлээ
Хүүхэд эвшээх мэт ам том ангайтал хүлээ. Жижиг ангайхад оруулбал зөвхөн хөхний толгойг хөхөж өвдөнө.
- 5
Хүүхдийг хөх рүү
Ам ангаймагц хүүхдийг (хөхөө биш) хурдан хөх рүү авчир. Эрүү түрүүлж хүрч, доод уруул хөхний толгойноос аль болох хол буух ёстой.
- 6
Шалга
Хурдан хөхөөд, удалгүй удаан гүн хөхөж, залгих чимээ гарна. Өвдөлт эхний хэдэн секундээс хойш үргэлжилбэл хуруугаа амны буланд хийж вакуумыг сулруулаад дахин ам хүргэ.
Зөв барилтын шинж
- Ам нь том ангайсан, уруул гадагшаа эргэсэн
- Эрүү нь хөхөнд хүрсэн, хамар чөлөөтэй
- Хөхний хар хүрээ дээд уруулын дээгүүр илүү харагдана
- Хацар нь бөмбөрийсөн, хэмнэлтэй залгина
- Хооллосны дараа хөхний толгой хэлбэр нь хэвээр (хавтгайрч, цайраагүй)
Барилт буруу байж болох шинж
- Хацар нь хонхойх, «тас тас» чимээ гарах
- Хөхүүлэх бүрд өвдөх, хөхний толгой хагарах
- Хүүхэд байнга хөхнөөс мултрах, уурлах
- Хооллосны дараа хөхний толгой хавтгайрсан, цайрсан
Хөхүүлэх байрлал
- Өлгий байрлал: хамгийн түгээмэл. Хүүхдийн толгой таны тохойн нугалаасанд.
- Хөндлөн өлгий: эсрэг талын гараараа хүүхдийн хүзүү, мөрийг тулна: эхний өдрүүдэд, барилтыг удирдахад амар.
- Суганы (хөлбөмбөгийн) байрлал: хүүхэд таны суганы доор, хөл нь ар тийш: кесар хагалгааны дараа, том хөхтэй, ихэр хүүхэдтэй ээжид тохиромжтой.
- Хажуугаар хэвтэж: шөнө, кесарын дараа амрахад. Хооллосны дараа хүүхдийг өөрийнх нь оронд тавь.
- Хагас хэвтээ (налж): ээж налж хэвтээд хүүхдийг цээжин дээрээ гэдсээр нь тавихад хүүхэд өөрөө хөхөө олдог.
Өлсөх дохио ба хий гаргах
| Эрт дохио, одоо хөхүүл | Дунд дохио, хурдан хөхүүл | Хожуу дохио, эхлээд тайвшруул |
|---|---|---|
| Сэрэх, хөдлөх Ам ангайх, уруулаа долоох Толгойгоо эргүүлж «хайх» | Гараа аманд хийх, хөхөх Хөдөлгөөн ихсэх Тайван бус болох | Уйлах Улайх Тэвэрч, арьсаар наан тайвшруулаад хөхүүл |
Хооллох завсар болон дараа нь хий гаргуулна (ялангуяа шилээр хооллосон, хурдан хөхдөг хүүхдэд). 1–2 минут оролдоод хий гарахгүй бол зүгээр, үргэлжлүүл.
Хангалттай сүү авч байна уу?
- Эхний өдрүүдэд жин
- −7–10% хүртэл
- Төрөх жиндээ хүрэх
- 10–14 хоногт
- Дараа нь 7 хоногт
- +150–200 г
- Хөхүүлсний дараа хөх
- Зөөлөрнө
- Хооллох үедээ хэмнэлтэй залгиж, дараа нь тайван, ханасан харагдана.
- Шээс цайвар, баас эхний 6 долоо хоногт өдөр бүр шар өнгөтэй.
- Нярай хэт нойрмог бол эхний 2 долоо хоногт (төрөх жиндээ хүрэх хүртэл) 3 цагаас илүү хооллолгүй унтуулахгүй, сэрээж хөхүүл.
Сүү саах, хадгалах
Ажилд гарах, хүүхэд эмнэлэгт хэвтэх, хөх хэт дүүрэх үед сүүг гараар эсвэл саагуураар саана. Савыг халуун савантай усаар угааж, сайн зайлж хатаана.
| Хаана | Шинэ саасан сүү | Гэсгээсэн сүү |
|---|---|---|
| Өрөөний хэмд (≤25°C) | 4 цаг хүртэл | 1–2 цаг |
| Хөргөгчинд (4°C) | 4 хоног хүртэл | 24 цаг (дахин хөлдөөхгүй) |
| Хөлдөөгчид (−18°C) | 6 сар хамгийн сайн, 12 сар хүртэл | Дахин хөлдөөхгүй |
- Сүүг хөргөгчний хаалган дээр биш, ар талд хадгална.
- Гэсгээхдээ хөргөгчинд шөнөжин, эсвэл бүлээн усанд. Богино долгионы зууханд хэзээ ч.
- Хүүхэд ууж эхэлсэн сүүг 2 цагийн дотор дуусгаж, үлдсэнийг асгана.
Ээжийн өөрийн арчилгаа
Тусгай хоолны дэглэм хэрэггүй. Өлсөхдөө ид, цангахдаа уу.
Өдөрт 2–3 аяга кофе хүртэл болно.
Сүүгээр дамжина. Тамхи татвал гадаа, хувцсаа сольж, гараа угаа.
Эмч, эм зүйчээс хөхүүлж буйгаа хэлж асуу.
AAP зөвхөн хөхөөр хооллож буй хүүхдэд өдөрт 400 ОУН Д аминдэм зөвлөдөг, эмчээсээ асуу.
Хүүхэд унтахад унт. Гэрийн ажлыг бусдад даатга.
Түгээмэл бэрхшээл
- 1
Хөхний толгой өвдөх, хагарах
Ихэнхдээ барилт буруу. Байрлал, ам хүргэлтээ засаарай. Хөхүүлсний дараа хэдэн дусал сүүгээ хөхний толгой дээр түрхэж агаарт хатаа.
- 2
Хөх хэт дүүрэх (2–5 дахь өдөр)
Байнга хөхүүл (8–12 удаа). Хөхүүлэхээс өмнө бүлээн шүршүүр, зөөлөн массаж; дараа нь хүйтэн жин. Хөх хэт хатуу бол бага зэрэг гараар сааж зөөлрүүлээд ам хүргэ.
- 3
Сувгийн бөглөрөл
Хөхөнд эмзэглэлтэй бөөн. Тэр талаас нь эхэлж олон удаа хөхүүл, зөөлөн илэх, бүлээн жин.
- 4
Хөхний үрэвсэл (мастит)
Хөхний нэг хэсэг улайж, халуу оргиж, өвдөх + халуурах, ханиад шиг бие сулрах. Хөхүүлэхээ бүү зогсоо (хүүхдэд аюулгүй), эмчид хандана. Антибиотик хэрэгтэй байж болно.
- 5
Сүү бага санагдах
Ихэнхдээ сүү хангалттай байдаг. Живхний тоо, жингээр шалга. Олон удаа хөхүүлэх, арьс арьсанд наах, хоёр хөхийг ээлжлэх нь сүүг нэмэгдүүлнэ. Санаа зовж байвал хөхүүлэлтийн зөвлөх, эмчид.
Нярай цангадаг тул ус өгөх хэрэгтэй.
Эхийн сүүний 88% нь ус. Халуун өдөр ч 6 сар хүртэл ус хэрэггүй. Ус өгөх нь ходоодыг дүүргэж, сүү бага хөхөх, хүнд тохиолдолд давсны тэнцвэр алдагдахад хүргэнэ.
Ээж нь ханиад хүрсэн бол хөхүүлж болохгүй.
Ихэнх ханиад, томуугийн үед хөхүүлэлтийг үргэлжлүүлнэ. Сүүгээр эсрэг бие дамжина. Гараа угааж, хүүхдийн дэргэд маск зүүнэ. Эм уувал эмчээс асуу.
Жижиг хөхтэй ээж сүү багатай.
Сүүний хэмжээ хөхний хэмжээнээс хамаардаггүй. Хэр олон удаа, хэр сайн хөхүүлэхээс хамаарна.